Trong hoạt động kinh doanh nhiên liệu, quá trình chuyển giao xăng dầu từ xe bồn vào bể chứa ngầm đóng vai trò quyết định đến an toàn cháy nổ và hạn chế hao hụt. Nếu vận hành không đúng kỹ thuật, hiện tượng thất thoát hơi xăng, ô nhiễm môi trường và rủi ro kích hỏa hoàn toàn có thể xảy ra. Để giải quyết triệt để vấn đề này, giải pháp hệ thống nhập hàng kín bồn xăng dầu kết hợp hồi lưu hơi đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc tại các cửa hàng xăng dầu (CHXD) hiện đại.
Hệ thống nhập hàng kín bồn xăng dầu là phương pháp chuyển giao nhiên liệu từ xe bồn vào bể chứa ngầm thông qua đường ống công nghệ khép kín kết hợp song song với hệ thống thu hồi hơi xăng dầu.
Trong suốt chu trình xả hàng, lượng hơi xăng lỏng tự do trong bể chứa không phát tán tự do ra không khí mà được dẫn ngược trở lại xi-téc xe bồn thông qua một đường ống hồi lưu chuyên dụng. Biện pháp này giúp triệt tiêu nguy cơ tích tụ nồng độ khí dễ cháy xung quanh khu vực CHXD.
Lưu ý kỹ thuật đặc biệt cho Xăng Sinh Học E10: Do xăng E10 chứa 10% ethanol - một hợp chất có đặc tính liên kết mạnh với nước. Nếu áp dụng phương pháp xả hở truyền thống, lượng không khí mang độ ẩm cao bên ngoài sẽ tràn vào bồn chứa ngầm. Khi cồn ngậm đủ nước, nó sẽ kéo theo xăng lỏng tụ xuống đáy bồn, gây ra hiện tượng tách lớp (Phase Separation) nghiêm trọng, làm giảm trị số Octan và làm hỏng hoàn toàn nhiên liệu. Do đó, quy trình nhập kín khép kín 100% kết hợp hồi lưu hơi chính là giải pháp "sống còn" bắt buộc để bảo vệ chất lượng xăng E10 tại các CHXD hiện nay.
Giảm tối đa thất thoát nhiên liệu: Hơi xăng dầu phát sinh được gom và giữ lại trong bồn xe, hạn chế tình trạng bay hơi tự do gây hao hụt khối lượng thực tế.
Nâng cao an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC): Nhập kín giúp kiểm soát hoàn toàn lượng hydrocacbon dễ bay hơi (VOC), giảm nồng độ khí độc và nguy cơ cháy nổ tại CHXD.
Bảo vệ môi trường và sức khỏe: Hạn chế mùi dung môi xăng dầu phát tán trực tiếp, bảo vệ sức khỏe cho nhân viên vận hành và khu dân cư lân cận.
Đáp ứng quy chuẩn xây dựng hiện hành: Hiện nay, các dự án thiết kế mới hoặc cải tạo cửa hàng xăng dầu đều bắt buộc phải lắp đặt đồng bộ họng nhập kín và hệ thống đường ống công nghệ hồi lưu hơi để đủ điều kiện nghiệm thu.
Để hệ thống vận hành ổn định và đạt hiệu quả thu hồi hơi tốt nhất, nhân viên trạm xăng cần thực hiện nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật sau:
Trước khi cho xe bồn đấu nối, kỹ thuật viên tiến hành:
Đo mức tồn thực tế trong bể chứa ngầm (bằng thước hoặc thiết bị đo mức tự động) để đảm bảo bồn đủ khoảng trống nhận hàng.
Đối chiếu chứng từ, xác nhận chính xác chủng loại nhiên liệu cần nhập vào từng bồn.
Kẹp chặt hệ thống tiếp địa chống tĩnh điện vào xe bồn để triệt tiêu tĩnh điện phát sinh.
Kiểm tra cảm quan tình trạng van khóa, đường ống và gioăng khớp nối nhanh. Đảm bảo toàn bộ khu vực không có nguồn phát tia lửa.

Hình ảnh: Kiểm tra xe bồn và hệ thống trước khi nhập hàng.
Xe bồn sau khi đỗ đúng vị trí quy định sẽ được liên kết với hệ thống bồn ngầm CHXD thông qua hai đường ống độc lập:
Đường ống nhập: Đấu nối từ van xả xe bồn đến họng nhập kín xăng dầu của bồn chứa.
Đường hồi hơi: Đấu nối từ họng thu hồi hơi bồn chứa ngầm ngược về van thu hồi hơi trên xe bồn.
Lưu ý kỹ thuật: Nhân viên phải kiểm tra các khớp nối nhanh chuyên dụng, siết chặt khóa tai vặn để đảm bảo độ kín khít tuyệt đối, không làm rò rỉ nhiên liệu lỏng và hơi gas.

Hình ảnh: Kết nối họng nhập kín và hệ thống thu hồi hơi.
Tiến hành mở từ từ van xả đáy xe bồn và van chặn tại họng nhập kín.
Nhiên liệu sẽ tự chảy (hoặc qua bơm) dịch chuyển kín vào bồn ngầm thông qua đường ống công nghệ.
Nhân viên kỹ thuật phải túc trực để giám sát liên tục lưu lượng, áp suất bồn và kiểm tra trực quan dọc tuyến ống đấu nối nhằm phát hiện, xử lý ngay nếu xuất hiện rò rỉ.

Hình ảnh: Quá trình nhập nhiên liệu thực tế.
Khi nhiên liệu đi vào bể chứa, lượng hơi xăng dầu bên trong bể sẽ được đẩy ngược trở lại xe bồn thông qua đường hồi hơi. Đây là công đoạn quan trọng giúp:

Hình ảnh: Sơ đồ nguyên lý thu hồi hơi xăng dầu.
Khi xe bồn xả hết hàng, tiến hành đóng van xả xe bồn và van chặn họng nhập kín bồn chứa.
Chờ từ 3 – 5 phút để áp suất trong đường ống cân bằng ổn định.
Tiến hành tháo đường hồi hơi trước, sau đó tháo đường ống nhập nhiên liệu lỏng để tránh lượng xăng tồn dư trong ống trào ra ngoài.
Đậy và khóa chặt nắp chụp họng chờ nhập kín. Kiểm tra hiện trường, thu dọn thiết bị tiếp địa chống tĩnh điện và hoàn tất chu trình nhập hàng.
Nhân viên tiếp tục kiểm tra hiện trường nhằm đảm bảo không có hiện tượng rò rỉ hoặc tràn nhiên liệu.
Một hệ thống công nghệ đạt chuẩn chất lượng cho CHXD bao gồm các cấu kiện cơ bản sau:
Họng nhập kín xăng dầu: Thiết bị cơ khí lắp ở đầu ống nhập bồn ngầm, tích hợp van một chiều chặn tràn.
Khớp nối nhanh chuyên dụng: Đảm bảo liên kết kín, thao tác tháo lắp nhanh bằng tay.
Hệ thống van thở áp suất chân không (Van thở bồn ngầm): Cân bằng áp suất bồn khi giãn nở nhiệt.
Hệ thống tiếp địa chống tĩnh điện: Thiết bị kiểm soát điện tích, phát cảnh báo an toàn.
Chia sẻ: